auto

Afgelopen vrijdag moesten we de laatste hobbel nemen om weer wat Zweedser te worden.
Eerst hebben we in het voorjaar ons persoonsnummer in Zweden aangevraagd. Zonder dit nummer kom je nergens. Van verzekering tot klantenkaart bij de supermarkt, overal heb je het nodig. Hoezo privacy? Er is van alles te vinden op internet. Type je adres in met naam en je ziet wie er voor je in je huis heeft gewoond en diegene daarvoor. Wil je iets weten over een winkel? Het staat zelfs op internet of de zaak wel goed loopt.
De tweede stap was het aanvragen van de verblijfsvergunning. Die bleek snel naar ons verzonden te zijn en tijdens ons verblijf in Nederland tussen mei en juli netjes uit de brievenbus te zijn gehaald door onze vrienden. Ze waren de brief alleen vergeten te geven. En wij maar wachten en proberen de instantie te bellen. Maar ook dat is in orde.
Vrijdag dan de volgende stap: het invoeren van de auto. In juli, toen we hier pas woonden, hadden we het originele kentekenbewijs al verzonden naar het Transportstyrelsen, het Zweedse RDW. Half juli kregen we een brief terug dat we een afspraak konden maken voor de controle van de auto om hem in te voeren. De volgende dag vroeg hing ik al aan de telefoon. Tot onze stomme verbazing konden we terecht op 23 september. Dus twee maanden later! En wel helemaal in Karlstad, 150 km naar het zuiden.
Vrijdag was het eindelijk zover. Het was heerlijk weer en eigenlijk geen straf om door het prachtige geel en rood kleurende herfstlandschap te rijden. Karlstad is een plaats van ongeveer 50.000 inwoners. Het was druk en er stonden files. Dat zijn we niet meer gewend. Dankzij de Tom Tom vonden we het industrieterrein snel en een uur te vroeg waren we bij de bilprovningen. Even binnen aanmelden en dan wachten tot je nummerbord op een soort lichtkrant verschijnt. Dan kun je naar het aangewezen poortje met schuifdeuren rijden. Een vriendelijk man hielp ons. Hij wilde graag het in de auto gestanste registratienummer van de auto aflezen. Eh..waar zit dat? Met zijn drieën zoeken. Wel een sticker, maar gestanst? Dan maar bellen met de garage in Nederland waar we twee jaar geleden de auto kochten. Een vriendelijk verkoper hielp ons. "Voor een auto die twee jaar geleden hier gekocht is, kan ik niet veel moeite doen". De controleur was aardig en vond dat het volgend jaar bij de APK dan wel kwam. Later kregen we weer contact met de garage in Nederland en de chef werkplaats wist ons te vertellen waar het nummer stond. Na een half uur stonden we weer buiten. Auto gekeurd, bewijs van goedkeuring en ons toekomstige nummerbord (op papier) rijker. Volgende week komen de nummerplaten met de post en kunnen we de Nederlandse platen van de auto halen. Dan zijn we in dat opzicht echt Zweeds.
We bekeken in de stad wat winkels maar we vonden het te druk. We zochten de weg naar het Noorden weer op die, hoe hoger we kwamen, steeds rustiger werd. Er liep een vos met een prachtige witte punt aan zijn staart over de weg. De ondergaande zon kleurde de bomen rood, de lucht boven de meren paars en blauw. Het was helder en fris, maar zo mooi.

mormor och morfar

Kerst 2010 woonden wij in Leeuwarden. Druk bezig met het organiseren van onze verhuizing naar Zweden. Onze kinderen met hun partners kwamen allemaal op bezoek. Heerlijk om even kompleet te zijn. Dat zal in de toekomst niet zo heel vaak voorkomen denk ik.
We vierden, zoals wij dat noemen, "Sinterkerst". Een combinatie van Sinterklaas en Kerst. Het laatste cadeau, Ruud en ik kregen het samen, was een boek. Het heet "kleinkind op komst". Vertaald uit het Zweeds door onze dochter. Inderdaad! Ze was net 5 weken in verwachting. Gedachten rolden in snel tempo door mijn hoofd. Van: " Leuk, als alles maar goed gaat" tot "en nu gaan we verhuizen naar Zweden!"
De maanden die er op volgden leerde ik wennen aan het idee dat ik een kleinkind krijg en dat het ver weg woont. Onze dochter woont in België, dus Leeuwarden was ook niet naast de deur geweest.
25 augustus was ze uitgerekend.
Toen we gingen verhuizen begin juli kreeg ze al een aardig buikje. Het groeien van die kleine hummel was op de webcam duidelijk te zien. Steeds dikker werd haar buik.
In de week voor de geboortedatum werkten we in de tuin met de telefoons naast ons.
Het werd 25 augustus en om 16.00 uur ging de telefoon. Onze dochter met op de achtergrond hele kleine pruttelgeluidjes van een mannetje van 1 uur oud. Gelijk zijn we vliegtuig en overnachtingen gaan boeken. Wat zijn we blij met skype en de webcam. Diezelfde avond zagen wij al beelden van ons eerste kleinkind.
De week erna was het zover. De eerste ontmoeting met onze kleinzoon. Ik denk dat wij, zoals elke oma en opa, van hun kleinkinderen denken dat het het mooiste, liefste, geweldigste kleinkind is.
De eerste keer was wennen, is dit manneke echt ons kleinkind? Dan volgt een tweede en laatste bezoek voordat we weer naar Zweden vertrekken. En wat blijkt? Die kleine heeft al een plek in ons hart veroverd en even is het moeilijk om afscheid te nemen.
Maar, wij zullen de Zweedse oma en opa worden, de mormor en morfar, waarbij hij kan komen logeren en waar hij heerlijk in de tuin kan ravotten en hutten bouwen.

                                                    

Carmen

Tussen Kopparberg en Ställdalen in ligt het opera gebouw Skäret. In de loop van de jaren steeds bekender geworden in Zweden, maar ook in de omringende landen. Het gebouw is een van oorsprong grote boeren schuur. Het is wel een hele grote schuur. Ik schat hem zo'n 13 meter hoog en 100 meter lang. Ooit heeft hier hout gelegen om te drogen, nu staan er in de zomer stoelen in 40 rijen langzaam oplopend achter elkaar. Het pand staat aan het Ljusnaren meer. Een unieke locatie. In de pauze loop je naar buiten en kijkt naar de ondergaande zon en het langzaam donker wordende meer met de bomen er om heen. Binnen zit iedereen met hun zelf meegebrachte plaids om en dikke sokken aan naar de opera te luisteren. Vanwege de oorspronkelijke functie van de schuur zit tussen elke plank een opening waar de wind doorheen waait. Maar wat het meest geweldige aan deze lokatie is, is de akoestiek. De zangers hebben namelijk geen microfoon nodig bij het zingen.
Gisteren ben ik naar de uitvoering van Carmen, de prachtige opera van Bizet geweest. Voorin de zaal het kleine orkest. Dan het toneel, waarop vanwege de beperkte omvang een hoog gebouw staat dat gedraaid kan worden. Terwijl de eerste noten klonken barstte een noodweer los. Een donderslag gevolgd door een hoosbui van een half uur. Deze bui zorgde ervoor dat de muziek iets slechter te horen was. Maar het gaf niet. De, deels buitenlandse zangers hadden prachtige stemmen. De opera duurde 3,5 uur, maar door de twee pauzes waarin we heerlijk buiten liepen ( het was inmiddels weer droog ) was het aangenaam.
Ik ben benieuwd wat er volgend jaar opgevoerd gaat worden.

we wonen in Zweden

We wonen nu officieel 3 weken in Ställdalen. De weken vliegen voorbij. Onze zoon R. was met ons meegegaan om te helpen tijdens en na de verhuizing. Wat heerlijk om hem onze plek te laten zien, zijn nuchtere reacties te horen en gebruik te maken van zijn kracht. Hij stortte zich op de tuin, waar -nu hij alweer twee weken weg is- het onkruid alweer terrein gaat winnen. Tegen zevenblad is weinig te doen. En dat staat hier heel veel. Maar ook heeft hij één van de bergen hout naar binnen gesjouwd en de vloer in de eetkamer gelegd. Jammer dat hij na 5 dagen weer weg moest.
We zijn naar de Telia shop gegaan en hebben telefoon, tv en internet aangevraagd. De toestemming om in Zweden te wonen is binnen, dus we mogen blijven! De kamers zijn grotendeels ingericht. In de woonkamer en keuken moet nog nieuwe vloerbedekking komen, maar die zal wel in de winter komen. Eest eens kijken wat de aanleg van de aardwarmte gaat kosten. We hebben toestemming van de gemeente, het wachten is nu op de afspraak die gemaakt moet worden door het bedrijf dat moet komen boren om te zien of dit soort warmte wel kan op deze plek. Het gaat allemaal in een lage versnelling, want juli is de vakantie maand in Zweden. Er is dan weinig actie.
Verder wachten we op het plaatsen van de ramen in mijn atelier, dan kunnen we daar ook weer mee verder. Het blijkt een behoorlijke klus om van deze garage een atelier te maken. Inmiddels hebben we telefoon, internet en tv. Jammer dat de elektriciteit hier soms onregelmatig is, zeker tijdens een onweersbui. Dit kostte ons onze nieuwe tv, die we pas een maand hadden. We hadden pas 4 dagen verbinding, dus het was een kort leven voor deze tv. Een goede les voor ons om overspanning bewaking aan te schaffen en om de stekkers van de apparatuur voortaan uit het stopcontact te halen bij slecht weer.
De contacten met de buren zijn prettig. We werden zelfs met zang en muziek en een speciaal gerecht bestaande uit havermout en vruchten verwelkomt de dag nadat we verhuisd zijn. Het is in Zweden de gewoonte om nieuwe bewoners op deze manier welkom te heten. Het voelt als een warm bad.
Ik heb zelfs al op een kleine braderie gestaan en wat van mijn sieraden en een keramiek schaal verkocht.
We verbazen ons nog elke dag dat deze ruimte van ons is. De rust en de ruimte, hertjes in de tuin, vogeltjes die zingen en de heerlijke boslucht. En niet te vergeten: de muggen en de vliegen met driehoekige vleugels.
Nu de auto nog invoeren en de inschrijving in de försäkringskasse. Maar daar zijn we ook al mee bezig.

september 2010 deel 2

Op de terugweg vanuit Zweden naar huis kijken we elkaar eens aan: “wat onwerkelijk allemaal. We hebben een huis gekocht en we rijden er vandaan”.
Op 1 april krijgen we pas de sleutel. Het is geen mop, maar een aangename grap. De datum hebben we zelf gekozen, omdat we op zo’n grote afstand moeilijk het huis warm kunnen houden in de winter.
Nu kunnen we in het voorjaar het huis op gaan knappen. En in de zomer verhuizen. We zullen de komende winter in Nederland tijd nodig hebben om de verhuizing te gaan regelen.
In Zweden hebben we alvast opdracht gegeven, met toestemming van de huidige bewoonster, om voor de winter het garage- en slaapkamerdak van nieuwe bedekking te voorzien. Als dat nog een winter vocht krijgt zou het misschien kunnen gaan lekken. Zij zorgt voor een reparatie in het was gedeelte.
Eenmaal thuis moeten de familie en vrienden ook op de hoogte worden gesteld. Voor de twee oude moeders en onze broers is het natuurlijk behoorlijk slikken. Want als je als moeder van 87 en 91 jaar hoort dat je kind naar het buitenland gaat verhuizen valt dat natuurlijk niet mee. Elk afscheid kan het laatste zijn tenslotte. Ze gunnen ons al het geluk, maar huilen in hun hart.

We tonen foto’s van in en om het huis, vertellen en troosten: “het duurt nog bijna een jaar”.  Mijn moeder vraagt elk telefoongesprek dat ik met haar heb: “wanneer ga je ook al weer weg?” “Volgend jaar na je verjaardag mam”. Vrienden reageren enthousiast: “hebben we een vakantieadres”. Ja, inderdaad, maar wel een adres dat 1500 km van Nederland ligt. Per auto goed te bereiken, maar met het vliegtuig moeilijker.

Hoewel.. als wij in Zweden 3 uur rijden naar het vliegveld om ze op te halen en weer 3 uur terug dan lukt het wel. Dat zal vast nog wel eens gebeuren. Dat hoort erbij tenslotte.

Er is email, skype en msn. De contacten worden anders, maar kunnen zeker net zo goed zijn. En we zullen natuurlijk af en toe naar Nederland komen.

September 2010

Tja, daar zit je dan bij een makelaar in een klein dorp midden in Zweden en onderteken je het koopcontract van een woning. Met bibberende handen ondersteunt door Zweedse vrienden die het contract met je doornemen en af en toe vertalen, doe je samen de stap naar een nieuwe toekomst. Een toekomst in een ander land met een andere taal en gewoonten.  Een stap die voor een 60- en 55 jarige niet mis is. Hoe is dat zo gekomen?

Het begon zo’n 5 jaar geleden. We waren met de auto op trektocht langs verschillende hutten in Zweden. In zo’n vakantie zit er altijd wel een dag bij die niet goed loopt. Zo ook deze dag. Het was zaterdag en alle campings met hutten waren overvol. Geen hut bij particulieren te vinden. Ten einde raad maar eens bij een VVV in een kleine plaats binnengestapt. Ja, er was een hut. Bij een boer op het erf. Of dat erg was? Nee! Natuurlijk niet. We kregen een kaart van de omgeving mee en zijn op zoek gegaan. We kwamen terecht op een klein buurtschap met wat huizen en een vennetje. De oude eigenaar toonde ons een kleine, Zweedse bungalow aan de overkant van het ven tegenover hun woning. Wat een idyllische plek. Hier wilden we zeker blijven.

De dagen die volgden waren aangenaam. Het klikte met deze Zweedse man en vrouw. Ze waren een stuk ouder, maar nog jong van geest. Hij sprak geen woord Engels,  zij kon vertalen.

Na een paar dagen moesten we verder.  Met pijn in ons hart reden we weg.  Maar we hadden nu eenmaal een hut gereserveerd in het zuiden van Zweden.
400 kilometer zuidelijker en een desillusie rijker namen we onze intrek in een hut op de camping. De oude eigenaren waren er niet meer, onbekend bij de nieuwe beheerder die, al sigaretten rokend,  toekeek hoe zijn Thaise dames al het werk deden. Diezelfde avond heb ik opgebeld: of we misschien terug mochten komen op die prachtige, idyllische plek? Twee dagen later reden we weer 400 kilometer naar het noorden. Waar we ontvangen werden met zelfgebakken bosbessen taart en (ongezoete) slagroom. We waren thuis.

In de daarop volgende jaren zijn we zeker één keer, maar vaak ook twee maal per jaar naar onze nieuwe kennissen gegaan, die steeds meer vrienden werden. We konden – en kunnen- samen lachen. Ze hebben ons de leukste plekken in de omgeving laten zien en we kennen de kinderen en kleinkinderen. Inmiddels ontmoeten we ook hun vrienden, we gaan er op bezoek en mailen met elkaar.

Hij heeft jaren geleden een hartaanval gehad en is deels aan de linkerkant van zijn lichaam verlamd. Maar wat een doorzettingsvermogen heeft die man! Zij kreeg vorig jaar toen we samen stonden te praten een attaque en is nu sneller moe. Maar ze zetten door. Het moet ook wel, want in Zweden woon je niet met een winkel naast de deur. Die is minstens 10 kilometer verder. Het gras moet gemaaid, boodschappen gedaan. Taken die wij, wanneer we er zijn, een beetje van hen over nemen.

Dit jaar hebben zij voor het eerst onze dochter met haar man ontmoet en in hun hart gesloten.

En dan gaat het ineens snel. R krijgt een mooie aanbieding om eerder te stoppen met werken. Ons huis wordt binnen een half jaar verkocht en we verhuizen vanuit de Randstad naar het Noorden van het land waar we meer rust en ruimte hopen te vinden. Maar dat Zweden, het blijft zo trekken…

Het was een onrustige tijd. “Zullen we wel, of zullen we niet?”  Maar de knoop is doorgehakt, de beslissing genomen en zelfs al een volgende stap gemaakt. We hebben een huis in Zweden gekocht en gaan emigreren. Er is veel te regelen de komende maanden.